Nauka i technologie, Nauka w Polsce, Technologie

Gdańsk / Centrum Hewelianum ma mobilne planetarium

Fot. Flickr, Kumiko Nakashima
Fot. Flickr, Kumiko Nakashima

O mobilne planetarium wzbogaciło się gdańskie Centrum Hewelianum pełniące rolę placówki popularyzującej rożne dziedziny nauki. Obwoźne planetarium będzie służyło do nauki astronomii uczniom z Gdańska, ale też okolicznych miejscowości.

Mobilne planetarium składa się z dmuchanej kopuły mającej średnicę sześciu metrów, projektora oraz zestawu programów komputerowych do prezentacji. „Czekamy właśnie na programy. Kiedy tylko je otrzymamy, ruszymy z naszą ofertą” – powiedział dyrektor Centrum Hewelianum Przemysław Guzow wyjaśniając, że w okresie wakacyjnym planetarium będzie na stałe rozłożone na terenie Centrum, a w czasie roku szkolnego ma podróżować po szkołach, także tych poza Gdańskiem.

Dodał, że kopułę można rozstawić w dowolnym miejscu: na boisku czy w sali sportowej. „Specjalnie dobraliśmy jej rozmiar tak, by mieściła się ona w standardowej szkolnej sali gimnastycznej” – wyjaśnił Guzow dodając, że mobilne planetarium może pomieścić około 30 osób.

Dyrekcja Centrum traktuje obwoźne planetarium jako swoistego rodzaju zapowiedź pierwszego w Gdańsku stacjonarnego planetarium, które ma powstać na terenie Hewelianum.

W końcu 2014 r. placówka rozstrzygnęła konkurs na projekt takiej budowli – pierwszej w Polsce, która znajdzie się pod ziemią: zostanie wbudowana w istniejący nasyp. Budowa naziemnego obiektu nie jest możliwa, bo – zgodnie z wymogami konserwatora zabytków, na tym pofortecznym terenie nie można stawiać nowych budynków. „Będzie to bardzo trudne technicznie zadanie, w ramach którego trzeba będzie rozebrać połowę góry, wybudować obiekt, a następnie przykryć go ziemią” – powiedział Guzow.

Obiekt powstanie w wale biegnącym wzdłuż suchej fosy pomiędzy Kaponierą Południową a Galerią Strzelecką. Oprócz samego planetarium, znajdą się w nim także m.in. sala projekcyjna i dydaktyczna. W ramach inwestycji odtworzony zostanie również odcinek muru Carnofa, który w przeszłości otaczał umocnienia Góry Gradowej. Sala projekcyjna planetarium wzniesiona zostanie na planie koła ze sklepieniem w kształcie półsfery. Pomieści 79 osób.

Koszt inwestycji szacowany jest na ok. 30 mln zł. Kierownictwo Centrum Hewelianum liczy, że większość tej kwoty uda się pozyskać z dotacji Unii Europejskiej. Jak poinformował PAP Guzow, gotowa jest już dokumentacja techniczna obiektu, trwa rozeznanie, który z najnowszych programów unijnych byłby najodpowiedniejszy jako źródło finansowania.

Planetarium ma nosić nazwę „Stellaeburgum”. Tak właśnie astronom Jan Heweliusz nazwał swoje obserwatorium, które w XVII w. powstało na dachach trzech połączonych ze sobą budynków przy ulicy Korzennej w Gdańsku.

Centrum Hewelianum działa od listopada 2008 r. i jest jednostką budżetową miasta Gdańska. Położone jest w ścisłym centrum Gdańska – na tyłach głównego dworca kolejowego i autobusowego. Na tym, liczącym ponad 20 hektarów pagórkowatym terenie rozlokowanych jest kilkadziesiąt różnego rodzaju murowanych obiektów – schronów, kaponier, składnic amunicji, budynków koszarowych itp., powstałych głównie w XIX wieku, a służących niegdyś obronie miasta.

Dawne militarne obiekty w ostatnich latach sukcesywnie remontowano urządzając w nich kolejne wystawy adresowane głównie do dzieci i młodzieży. Dziś w Centrum Hewelianum oglądać można w sumie osiem wystaw, w tym m.in. prezentujące historię samych fortów, poświęcone fizyce i astronomii, w tym energii oraz ruchowi czy przybliżające najważniejsze informacje i ciekawostki dotyczące siedmiu ziemskich kontynentów.